Faustin Ah Yun, ta’ata fa’a’apu, a tahi ra a tanu ai i te mā’a natura i Rai’ātea
E 59 matahiti tō Faustin Ah Yun. A tahi ra ’oia a ha’amata ai i te ’ohipa fa’a’apu i te matahiti 2023 i ni’a i te fenua Boubée. Tē hāmani ato’a ra ’oia i te mā’a. Tāna ’ōpuara’a, teie ia ? E fa’aitoito i tōna na tama e piti, hō’ē tamāroa 30 matahiti, e hō’ē tamāhine, 20 matahiti ia tauturu iāna. Haere ana’a e mata’ita’i i tāna fa’a’apu !
I tera tau, ’ua tunu ’o Faustin Ah Yun i te moa rōtī. Gogo Poulet, te i’oa ’o tōna pereo’o tāmāra’a i Uturoa.
I te matahiti i muri nei, ’ua tanu ’ona i te māniota, te taro, te ’ūmara, te ’ī’īta e te tumu mei’a (fē’ī, hāmoa, rio, riohāmoa, hāmoario, piatoto, rima ’o Bouddha). 1,5 tā tōna fenua ; tera ra, e fa’a’apu noa ra ’oia i 900 mētera tuea. E’ere nōna te fenua, mea tārahuhia mai e ana i te Pū fa’aterera’a nō te ’ohipa fa’a’apu. Tē tanu ato’a ra ’ona ite re’a, te mautini, te tiare Tahiti e te ufi tānetupu, pirita e tararoti. Te vai ato’a ra te painapo, pāra, pitāia, tāporo, vānira e te tahi mau tumu taofe.
E mea fa’ahiahia roa, nō te mea ’ua rau te huru o te mā’a tāna i tanu, tāna i patia i roto i te repo.
« ’Ua fāna’o vau i te hō’ē fenua faufa’a roa. E’ita roa atu e ti’a ia’u io tu’u i te mau rā’au ha’amaita’i repo. »
I te ha’amatara’a, ’ua tanu ’oia i te tumu maniota tei tupu ’oi’oi, tei horo’a mai i te marumaru nō te pāruru i te mau hotu ’āpi i te mahana.
Te piti o te fifi, te tumu parau ia o te pape nō te mea aita roa atu e pape i ni’a i tōna iho fenua. ’Ua tia’i o Faustin e piti matahiti i te maorora’a a tae mai ai te pape iōna.
« ’Ua fa’aineine au i te mau tura pape nō te fa’ari’ira’a i te pape ua. Tera ra, ’ua vāvāhi hia i te mata’i. No reira, ’ua tie au i te pape mai to’u utuafare atu. »
E ’ohipa fifi roa tāna, nō te mea e fenua topatō roa tōna. E ta’ata itoito mau, o Faustin.
Te fa’a’apu mā’a natura
Mai te mau ta’ata fa’a’apu ato’a e 20 rātou tei tanu i te mā’a i te fenua Boubée, tē fa’atura nei o Faustin te mau tāpa’o o te fa’a’apura’a mā’a natura (Bio Pasifika). ’Ua fa’aoti te Pū fa’aterera’a nō te ’ohipa fa’a’apu (DAG) e pāruru i te repo fenua, te ’ānāvai e te tairoto. Inaha ho’i, ’ua ’opanihia te mau tinaira’a ora i ni’a i te tā’āto’ara’a o te fenua Boubée.
No reira, tē tāpū nei o Faustin i te ’aihere. E mea rohirohi roa ! E mea au a’e nāna i te pereo’o tāpū matie.
Te ho’ora’a mā’a
I te mau mahana piti e mahana pae ’ato’a i te po’ipo’i, e ho’o atu o Faustin tāna mā’a hotu e tāna mā’a tupu i roto i te Fare DAG i ni’a i te uāhu o Uturoa. E ho’o ato’a ’oia i te mā’a hāmanihia : faraoa ota maniota, « chips » uru, pīere…
Tōna mana’o nō te tamari’i
E Ah Yun’s te i’oa tōna fa’a’apu nō te mea tē hina’aro nei te metua tāne o Faustin ia tūra’i tōna na tama e piti ia rave te ’ohipa i roto i te fa’a’apu.
« I teie tau, tē hina’aro nei te taure’are’a e rave i te ’ohipa i roto i te mau piha tōro’a a te Hau. Aita rātou e hina’aro i te ’ohipa fa’a’apu. I te mau taime i muri nei, nā vai ia e fa’a’apu nō tātou ? Nā vai ia e fa’a’amu i to tātou huira’atira ? »
HoGaëlle Poyade
Tāparau
©Hoho’a : Gaëlle Poyade nō te mau Hommes de Polynésie
Fa’atere nō te pāpa’ira’a : Yvon Bardes
